Dù đã từng tham gia “kha khá” các kì thi về ngôn ngữ, IELTS vẫn là 1 trong những bài thi mà mình thích nhất. Lý do đơn giản là vì, để đạt mức điểm cao trong IELTS, các thí sinh cần phải thật sự giỏi tiếng Anh. Và đương nhiên là để giỏi tiếng Anh, việc “học” từ vựng là không thể thiếu.

Mình để từ “học” trong ngoặc kép vì còn rất nhiều bạn hiểu nhầm định nghĩa của việc “học từ vựng” thật sự là gì. Mình cũng đã từng như vậy. Ngày còn là học sinh cấp 2, mình không hề yêu thích việc học ngoại ngữ, tuy nhiên thi thoảng khi “ngọn lửa” trỗi dậy, mình vẫn cố gắng “lê lết” ra bàn học. Và việc đầu tiên mình làm là gì? Mình tìm trên Google ra 1 list từ vựng dài mấy trang, chép tay xuống quyển vở, mỗi ngày mình chép khoảng tầm 4-50 từ vựng như vậy rồi cố gắng “nhồi nhét” chúng vào đầu. Mình vui lắm, đi khoe với mọi người là “Dạo này con học được thêm 50 từ vựng 1 ngày luôn”, đúng kiểu của một tấm chiếu mới.

Tuy nhiên mình quên mất 1 điều, đó là mình vẫn chỉ là 1 con người bình thường có cảm xúc, không phải cái máy. Mình cứ nghĩ rằng cứ nhồi nhét như vậy là cách tốt nhất để trở nên giỏi tiếng Anh, nhưng mình đã nhầm. Dù cũng là chăm chỉ đấy, nhưng hoá ra đó chỉ là một sự “chăm chỉ ngu ngốc”, thậm chí sau này mình biết được rằng có 1 cụm từ để chỉ những người như mình hồi đó, đấy là Hardworking Idiots.

Sau 1 thời gian “nhồi nhét” như vậy, khi cái lửa le lói tắt dần, mình lại thấy chán nản. Tồi tệ hơn nữa, chính vì sự tiếp cận sai như thế, mà mình lại càng ghét bỏ tiếng Anh. Sau này, trải qua 1 quãng đường học tập dài, mình nhận ra 1 sai lầm chính mà mình đã mắc.Nếu bạn muốn thật sự thành thạo 1 ngôn ngữ, việc “nhồi nhét” từ vựng giống như mình ngày xưa là 1 lối đi cực kì sai lầm. Ngày xưa chúng ta đâu có học tiếng Việt như vậy, mà tại sao lại nghĩ nó có thể có kết quả tích cực với tiếng Anh? Việc bạn viết từ vựng ra vở để học là không sai, nhưng chưa đủ. Bạn nên lưu ý những điều sau:

1.ĐỪNG CHÉP TỪ VỰNG THEO LIST TRÊN MẠNG – Vì việc bạn chép như thế, bạn sẽ không biết từ đó được dùng trong ngữ cảnh như thế nào, và bạn sẽ không thể có “cảm xúc” với nó. Cái này giống như tình cảm của con người vậy. Hàng ngày bạn có thể nhìn thấy rất nhiều người xinh đẹp trên Facebook, nhưng nếu không tiếp xúc, nói chuyện, bạn sẽ nhanh chóng quên những người đó mà thôi. Hãy coi từng từ vựng như một người bạn, và tìm hiểu về chúng giống như tìm hiểu về 1 người bạn mới vậy. Cũng đừng lên Facebook tìm những list từ vựng dài ngoằng, cái bạn nên làm đó là tập thói quen đắm mình vào những tài liệu, những mẩu truyện bằng tiếng Anh, vừa đọc vừa take note lại những từ vựng lạ mà bạn thấy, rồi ghi lại cả câu văn có chứa từ đó.

2. KHI TAKE NOTE, ĐỪNG CHỈ GHI MỖI TỪ VÀ NGHĨA ĐƠN THUẦN - bạn nên đảm bảo đầy đủ 4 tiêu chí sau: Từ vựng – phát âm – nghĩa – ví dụ về ngữ cảnh sử dụng.Ví dụ: acrimonious -/ˌæk.rɪˈməʊ.ni.əs/-chua cay, gay gắt (lời nói, thái độ)- Their marriage ended eight years ago in an acrimonious divorce.

3. KHI MỚI BẮT ĐẦU QUÁ TRÌNH CẢI THIỆN TỪ VỰNG, NÊN TẬP TRUNG VÀO NHỮNG TỪ ĐỒNG NGHĨA VỚI NHỮNG TỪ MÀ BẠN ĐÃ BIẾT - Lý do là vì, bản chất con người chúng ta luôn muốn trở nên tốt hơn bản thể cũ, việc thay thế được 1 từ mà mình đã biết, cảm giác “đã” lắm. Mình có thể quên rất nhiều từ mà mình đã học, nhưng cái cảm giác lần đầu tiên thay được từ “Famous” mà mình đã dùng đi dùng lại, bằng từ “illustrious”, mình sẽ không thể nào quên. Mình thậm chí nhớ rõ bối cảnh và cảm giác của giây phút đó luôn :))

Điều quan trọng nhất, hãy vứt bỏ tư duy học từ vựng rời rạc. Hãy nâng cao kiến thức xã hội của bản thân bạn ở nhiều lĩnh vực, và vốn từ vựng của bạn sẽ tự được nâng cao một cách rất tự nhiên.Khi các bạn tiếp nhận kiến thức thay vì từ vựng, các từ mới được xuất hiện đúng ngữ cảnh. Bạn không cần mất thời gian loay hoay nghĩ xem, từ mới mình vừa học có dùng được ở đây hay không?

Sự thật là, nếu bạn dùng một từ rất khó mà không phù hợp với bối cảnh, thì việc này còn tệ hơn nhiều việc bạn dùng từ dễ nhưng chính xác.
Hãy làm chủ bản thân mình và làm chủ ngôn ngữ, vì mục đích cuối cùng chỉ là bạn truyền đạt được điều mà mình muốn nói.

Ví dụ với chủ đề Technology, mình sẽ cố gắng hình dung xem kiến thức và hiểu biết của mình về lĩnh vực này sẽ bao gồm bao nhiêu ý chính, từ đó sắp xếp từ vựng theo từng nhóm thông tin liên quan.

Nhóm 1: Sự phát triển.
Khi nhắc đến công nghệ, chúng ta không thể bỏ qua được sự tiến bộ và phát triển vượt bậc của nhóm ngành này trong thời gian gần đây. Vì thế, tất cả những từ mô tả sự phát triển nhanh chóng sẽ được mình liệt kê vào nhóm này. Và đây sẽ là những từ rất hữu dụng cho phần “background knowledge” ở mở bài, có thể áp dụng với hầu hết các đề ở cùng chủ điểm này.
- Proliferation (noun): sự phát triển, gia tăng nhanh
- Development (noun): sự phát triển
- Advancement (noun): sự tiến bộ
- Cutting-edge (noun): sự vượt trội
…
Nội dung chính: Đã có rất nhiều sự tiến bộ được tạo ra trong ngành công nghệ, điều này đã tạo ra ảnh hưởng đến xã hội v…v

Nhóm 2: Lợi ích
Công nghệ thông tin khiến (allow/enable/empower) cho việc giao tiếp trở nên thuận tiện, nhanh chóng, dễ dàng (conveniently/ quickly/ easier) bất kể khoảng cách địa lý (geographic adversities) mọi người từ nhiều nền văn hoá khác nhau (diverse cultures)

Và còn rất nhiều lợi ích khác mà các bạn có thể đề cập tới.

Nhóm 3: Tác động tiêu cực.
Tác động tiêu cực lớn nhất có thể kể đến việc thay đổi trong lối sống
- Passive lifestyle = sedentary lifestyle: một lối sống thụ động, thiếu các hoạt động thể chất.
- Couch potato (noun) chỉ người lười biếng, ì ạch, như củ khoai tây nằm dài trên ghế vậy.
- Nomophobia (noun) một từ mới, chỉ những người không thể sống thiếu điện thoại di động (là sự kết hợp của “no + mobile + phobia”)

Đó là một số ví dụ nhỏ về việc xây dựng khả năng từ vựng dựa trên kiến thức nền tảng của ngôn ngữ.

Tham gia khóa học 8.5 IELTS Master course của thầy Kiên Phạm tại đây, hiện tại đang mở Early bird entry cho 25 bạn: https://www.ieltskienpham.com/

Có một câu hỏi kinh điển mà mình thường được nhận: “Giỏi Ngoại ngữ có tác dụng gì?”

Câu trả lời của mình luôn là, nó giúp mình “khôn” hơn rất nhiều. Ngôn ngữ không chỉ đơn giản giúp cho ta có thể trò chuyện, giao tiếp với những người đến từ các quốc gia khác, mà còn đóng vai trò như một chiếc chìa khoá mở ra một thế giới tri thức mới.

Dưới đây là những kênh Youtube mà mình lắng nghe hàng ngày, thậm chí có những video mình xem nhiều đến nỗi thuộc lòng từng câu từng lời. Bạn nào muốn luyện Listening có thể chuyển tốc độ phát lên 1.25, giúp ích rất nhiều trong việc luyện cho tai mình nghe quen âm tiết.

1. Oxford Union (https://www.youtube.com/user/OxfordUnion/videos)
Đây là kênh của Hiệp hội hùng biện thuộc đại học Oxford, ngập tràn trong đó là những bộ não hàng đầu đến từ nhiều nơi trên thế giới cùng chia sẻ quan điểm với nhau. Thật sự khi xem và hiểu được nội dung dù chỉ 1 video trong đây thôi, kiến thức của bạn đã được mở rộng ra rất nhiều rồi.

2. TED-Ed
(https://www.youtube.com/teded/videos)
Là một nhánh của TedTalks nổi tiếng, TED-Ed chia sẻ về những kiến thức cực kì thú vị của cuộc sống, kiểu như “Tại sao bức tranh Mona Lisa lại nổi tiếng?”. Những video trên kênh này được thiết kế đồ hoạ cực kì sinh động, vì vậy cũng sẽ phù hợp cho những bạn nhỏ tuổi.

3. Big Think
(https://www.youtube.com/c/bigthink/videos)
Đây là một kênh mình đã xem một thời gian khá dài, với những nội dung cực kì cuốn hút, ví dụ như “Cách mà Apple đã thuyết phục trí não chúng ta mua hàng”. Thật sự là xem xong thì trí não sẽ được mở mang cực kì.

4. Melodysheep (https://www.youtube.com/user/melodysheep/featured)
Đây là kênh yêu thích nhất của mình. Xem video của Melodysheep giống như đang đi du hành vũ trụ đến tương lai vậy, chất lượng đồ hoạ cũng được thiết kế ở đẳng cấp ngang với các bộ phim bom tấn hàng đầu. Thật sự tuyệt vời.

Tham gia khóa học 8.5 IELTS Master course của thầy Kiên Phạm tại đây, hiện tại đang mở Early bird entry cho 25 bạn: https://www.ieltskienpham.com/

1/ Nói tiếng Anh tự nhiên bằng cách chậm rãi, lưu loát, phát âm rõ chữ.

Mục đích quan trọng nhất của việc nói tiếng Anh nói chung và giao tiếp thường ngày nói riêng đó là phải diễn đạt làm sao để người khác có thể hiểu được ý mình đang đề cập đến. Do đó, việc nói tiếng Anh chậm rãi, rõ ràng và lưu loát cũng là một cách thể hiện sự tự tin và tự nhiên của mình giống như những người bản xứ.

Thông thường, một số bạn sẽ có xu hướng nói rất nhanh để tỏ ra là mình nói chuyện tiếng Anh tự nhiên như người bản xứ. Tuy nhiên, điều này có thể gây khó chịu hoặc là gây hiểu lầm nội dung cuộc hội thoại giữa hai người.

2/ Nói tiếng Anh tự nhiên thông qua ngữ điệu của người bản xứ.

Mặc dù bạn có thể phát âm rõ ràng từng chữ hoặc nói từng câu tiếng Anh ngắn rành mạch, thì cũng không có nghĩa là bạn có thể nói tiếng Anh tự nhiên như người bản xứ. Để có cải thiện điều này, NGỮ ĐIỆU là một phần vô cùng quan trọng, cái mà có thể giúp bạn nói tiếng Anh tự nhiên không thua gì những người bản xứ.

Tuy nhiên, ngữ điệu lại thường không được dạy ở trong sách vở, mà nó thường được rèn luyện trong đời sống hằng ngày của chúng ta thông qua việc lắng nghe cách diễn đạt của những người bản địa.

Ngữ điệu trong tiếng Anh không chỉ là việc lên giọng, xuống giọng hay biểu cảm trong câu văn, mà nó còn là sự nối âm hay bỏ bớt các âm tiết. Ví dụ, người bản xứ thường sẽ rút gọn các âm tiết trong câu để có thể nói nhanh và lưu loát hơn, kiểu như:

Going to = Gonna
Kind of = Kinda
Let me = Lemme

Để có thể nói tiếng Anh tự nhiên như người bản xứ, chúng ta nên tập luyện ngữ điệu giống như họ thông qua việc lắng nghe và bắt chước cách họ diễn đạt. Cụ thể hơn, các bạn có thể tìm các bài thuyết trình, các chương trình truyền hình (talkshow), hoặc các bài hát bằng tiếng Anh để có thể tập luyện ngữ điệu giống người bản xứ.

Hãy nhớ chú ý cách họ lên giọng, xuống giọng, nhấn mạnh và nối âm để tạo âm điệu cho câu nói.

3/ Nói tiếng Anh tự nhiên thông qua việc trang bị kiến thức tiếng Anh nền tảng.

Để có thể sử dụng tiếng Anh thành thạo và tự nhiên như người bản xứ, bạn cần phải trang bị kiến thức nền tảng cho bản thân. Ở đây, kiến thức bao gồm cả ngữ pháp, từ vựng, các cử chỉ (gesture) tùy thuộc vào văn hóa từng vùng.

Ngoài ra, việc có thể lắng nghe được nhiều giọng tiếng Anh của nhiều vùng khác nhau cũng có thể giúp bạn có được phản xạ nhanh trong việc nói chuyện tiếng Anh tự nhiên như người bản xứ. Chẳng hạn như tiếng Anh của người Mỹ, tiếng Anh của người Úc, hoặc tiếng Anh của người Singapore đều sẽ có giọng nói và cách phát âm khác nhau.

Bên cạnh đó, từ vựng cũng quan trọng trong việc có thể nói tiếng Anh tự nhiên như người bản xứ. Thông thường, người bản xứ thường hay dùng các từ lóng hoặc thành ngữ để có thể diễn đạt nhanh ý họ muốn nói. Ví dụ như: “It’s raining cats and dogs, so I don’t wanna hang out”; nếu bạn không hiểu ý nghĩa câu thành ngữ này, có thể bạn sẽ khá lo lắng và bối rối.

Câu nói trên mang ý nghĩa là “trời mưa rất to, nên tôi không muốn đi ra ngoài”. Đồng thời, câu nói đó cũng có sử dụng từ lóng là “wanna” và “hang out”. Xét trong mối quan hệ thân thiết, người bản xứ sẽ dụng mệnh đề “wanna hang out” thay vì “want to spend time to go together”.

4/ Nói tiếng Anh tự nhiên thông qua sự tự tin, không ngại ngùng hay mặc cảm về giọng nói.

Có một số bạn do mặc cảm giọng nói của mình không hoặc ngại giao tiếp với người bản xứ, nên từ đó đã đánh mất nhiều cơ hội. Hãy tin vào bản thân hơn, vì đó là điều kiện tiên quyết để bạn có thể nói chuyện tiếng Anh tự nhiên như người bản xứ. Bạn có thể giỏi ngữ pháp, có thể phát âm tốt, nhưng thiếu sự tự tin thì bạn cũng không thể giao tiếp tự nhiên với người nước ngoài.

Tiếng Anh là “ngôn ngữ mẹ đẻ” (mother tongue) của người bản xứ, nên việc họ nói chuyện tự nhiên là chuyện bình thường. Tuy nhiên, do tâm lý người Việt Nam sợ nói sai, nói dở sẽ bị mọi người cười chê. Trên thực tế, người nước ngoài rất hiếu khách và thích giao tiếp, do đó hãy cố gắng tập luyện và tự tin khi giao tiếp, sẽ không ai chế nhạo bạn khi bạn mắc sai lầm cả.

Tham gia khóa học 8.5 IELTS Master course của thầy Kiên Phạm tại đây, hiện tại đang mở Early bird entry cho 25 bạn: https://www.ieltskienpham.com/